Muamau từng được giới thiệu như một nền tảng thương mại điện tử hỗ trợ người bán kinh doanh trực tuyến, trong đó người tham gia có thể mở gian hàng và thực hiện hoạt động bán hàng mà không cần tự quản lý toàn bộ hàng hóa, kho bãi hay logistics. Tuy nhiên, một phản ánh được Cổng Thông tin điện tử Chính phủ đăng tải tháng 5/2026 đã đặt ra một vấn đề đáng chú ý: người bán có phải ứng tiền trước để xử lý đơn hàng và chờ một khoảng thời gian mới nhận lại tiền cùng lợi nhuận hay không?
Đây là vấn đề cần được nhìn nhận một cách thận trọng, bởi việc một nền tảng đã đăng ký hoạt động thương mại điện tử không đồng nghĩa với việc mọi cơ chế vận hành thực tế của nền tảng đó đã được cơ quan quản lý xác nhận là phù hợp trong mọi trường hợp.
Muamau được giới thiệu là nền tảng thương mại điện tử như thế nào?
Theo thông tin được công bố trên website Muamau, nền tảng này được giới thiệu là một hệ thống thương mại điện tử do Công ty TNHH ENEXTREND.VN thành lập, hướng tới hoạt động tại Việt Nam và một số thị trường khác.
Muamau phát triển cả nền tảng dành cho người mua và công cụ dành cho người bán. Trên các kênh chính thức, nền tảng giới thiệu các chức năng liên quan đến bán hàng trực tuyến, quản lý hàng hóa, logistics và tiếp cận khách hàng.
Đáng chú ý, dữ liệu quản lý thương mại điện tử được Bộ Công Thương dẫn lại trên Cổng Thông tin điện tử Chính phủ cho biết công ty sở hữu ứng dụng Muamau đã nộp hồ sơ và được xác nhận đăng ký ứng dụng cung cấp dịch vụ thương mại điện tử.
Điều này cần được phân biệt rõ với câu hỏi về cách nền tảng vận hành trên thực tế.
Đăng ký hoạt động thương mại điện tử là một vấn đề; việc thực hiện đúng quy chế đã đăng ký và công khai lại là một vấn đề khác.
Vấn đề bắt đầu từ cơ chế “ứng tiền trước – nhận tiền sau”
Ngày 26/5/2026, Cổng Thông tin điện tử Chính phủ đăng nội dung phản ánh của một người kinh doanh trên Muamau.
Theo phản ánh này, sau khi mở gian hàng, người bán không hoàn toàn tự lựa chọn sản phẩm mà lựa chọn hàng hóa có sẵn trên hệ thống. Khi phát sinh đơn hàng, người bán được cho là phải ứng trước tiền hàng cho nền tảng để xử lý đơn.
Sau khi đơn hàng được giao thành công khoảng 7 ngày, người bán mới nhận lại tiền hàng cùng phần lợi nhuận sau khi trừ phí của nền tảng.
Chính cơ chế này khiến người phản ánh đặt câu hỏi liệu việc người bán phải đưa tiền vào hệ thống trước khi có thể hoàn tất đơn hàng có bản chất khác với hoạt động bán hàng thương mại điện tử thông thường hay không.
Tuy nhiên, cần nhấn mạnh:
Đây là nội dung phản ánh của công dân, không phải kết luận của Bộ Công Thương rằng Muamau huy động vốn hoặc vi phạm pháp luật.
Bộ Công Thương trong phản hồi không đưa ra kết luận như vậy. Thay vào đó, cơ quan này đề nghị người phản ánh cung cấp đơn thư, thông tin, chứng cứ và tài liệu để có cơ sở làm việc với đơn vị vận hành, đặc biệt trong trường hợp cho rằng hoạt động thực tế không giống với quy chế hoạt động thương mại điện tử đã công khai.
Vì sao cơ chế này đáng để người tham gia đặt câu hỏi?
Trong một mô hình thương mại điện tử thông thường, người bán có thể đăng sản phẩm, nhận đơn, giao hàng và nhận tiền sau khi giao dịch hoàn tất.
Nhưng nếu người bán phải liên tục bỏ tiền của chính mình để xử lý các đơn hàng được hệ thống đưa vào, câu hỏi quan trọng không còn chỉ là “bán được bao nhiêu hàng”.
Người tham gia cần hiểu rõ:
- Tiền mình chuyển vào hệ thống thực chất là tiền mua hàng, tiền ký quỹ hay khoản thanh toán cho một nghĩa vụ khác?
- Ai đang sở hữu hàng hóa trong quá trình giao dịch?
- Nếu khách hàng hủy đơn hoặc không nhận hàng thì ai chịu thiệt hại?
- Khi nào người bán được rút tiền?
- Có giới hạn rút tiền hay không?
- Có phát sinh yêu cầu nạp thêm tiền để xử lý đơn hàng tiếp theo hay không?
- Nếu tài khoản bị khóa, ai có trách nhiệm giải quyết?
- Nguồn lợi nhuận mà người bán nhận được đến từ đâu?
- Khoản lợi nhuận đó được hình thành từ chênh lệch giá bán hàng hóa thực tế hay từ một cơ chế khác?
Đây là những câu hỏi mang tính bản chất của mô hình kinh doanh và người tham gia nên có câu trả lời bằng văn bản trước khi đưa tiền vào hệ thống.
“Có đơn hàng” không đồng nghĩa với “có doanh thu thực”
Một điểm khác cũng cần được người dùng đặc biệt chú ý là sự khác nhau giữa đơn hàng hiển thị trên ứng dụng và giao dịch thương mại thực tế.
Một ứng dụng có thể hiển thị sản phẩm, số lượng đơn hàng, giá trị đơn hàng, lợi nhuận dự kiến hoặc số dư tài khoản.
Nhưng đối với người tham gia, điều quan trọng hơn là phải xác định:
Có khách hàng thực sự mua sản phẩm hay chỉ có một đơn hàng được tạo trong hệ thống?
Nếu người bán phải dùng tiền của mình để xử lý những đơn hàng mà họ không trực tiếp tìm kiếm khách hàng, việc xác minh dòng tiền và hàng hóa trở nên đặc biệt quan trọng.
Một mô hình dropshipping hoặc thương mại điện tử trung gian tự thân không phải là bất thường. Vấn đề nằm ở chỗ dòng tiền, quyền sở hữu hàng hóa và trách nhiệm đối với đơn hàng phải có thể kiểm chứng được.
Những lời quảng bá về “thu nhập” cần được nhìn nhận thế nào?
Trên các kênh truyền thông của Muamau, nền tảng từng sử dụng các thông điệp liên quan đến việc hỗ trợ người bán, bán hàng đơn giản và mở rộng hoạt động thương mại điện tử.
Những thông điệp này về bản chất là nội dung giới thiệu của doanh nghiệp.
Người tham gia không nên đồng nhất giữa:
“Nền tảng quảng bá khả năng tạo thu nhập”
với
“Khoản thu nhập đó chắc chắn sẽ đạt được trong thực tế.”
Trong bất kỳ mô hình kinh doanh nào, thu nhập cần được đánh giá dựa trên doanh thu thực tế, chi phí, hàng hóa, khách hàng và điều kiện thanh toán, thay vì chỉ dựa vào những con số hiển thị trên ứng dụng hoặc lời giới thiệu từ người môi giới, KOC hay cộng đồng trên mạng xã hội.
Một vấn đề khác: nghĩa vụ thuế
Phản ánh được Cổng Thông tin điện tử Chính phủ đăng tải cũng đề cập đến vấn đề khai thuế, khấu trừ và nộp thuế thay cho cá nhân, hộ kinh doanh hoạt động trên sàn.
Theo nội dung phản ánh, người dùng cho rằng Muamau tại thời điểm đó chưa thực hiện các nghĩa vụ này và phía nền tảng được dẫn lời cho biết đang hoàn thiện hệ thống, đồng thời sẽ phối hợp với cơ quan thuế khi cần thiết.
Đây cũng là một vấn đề cần được phân biệt với câu chuyện “lừa đảo”.
Một vấn đề về thuế hoặc quy trình kê khai không tự động đồng nghĩa với hành vi lừa đảo.
Tuy nhiên, đối với người kinh doanh trên nền tảng, đây vẫn là thông tin quan trọng cần được làm rõ, bởi nó liên quan trực tiếp đến doanh thu, nghĩa vụ thuế và trách nhiệm pháp lý của người bán.
Khi những phản ánh xuất hiện, điều gì cần được kiểm chứng?
Sau đó, trong tháng 7/2026, một số cơ quan truyền thông tiếp tục đưa tin về các phản ánh của người dùng liên quan đến Muamau.
RFA dẫn lời một số người tự nhận là người tham gia và cho biết họ gặp vấn đề với việc rút tiền hoặc phải nạp thêm tiền để xử lý đơn hàng. Đây là các lời phản ánh được báo chí ghi nhận, không nên được chuyển thành kết luận rằng tất cả người dùng đều gặp tình trạng này hoặc Muamau đã được cơ quan chức năng xác định có hành vi lừa đảo.
Báo Nhân Dân cũng đăng một video vào tháng 7/2026 đề cập đến các phản ánh liên quan đến việc người tham gia được giới thiệu ứng dụng, nhận các đơn hàng trên hệ thống và phải chuyển tiền để xử lý đơn.
Những thông tin này khiến câu hỏi về dòng tiền và cơ chế xử lý đơn hàng trở nên đáng chú ý hơn, nhưng việc xác định trách nhiệm pháp lý cuối cùng vẫn cần dựa trên hồ sơ, chứng cứ và kết luận của cơ quan có thẩm quyền.
Điều đáng chú ý nhất không phải là tên gọi “thương mại điện tử”
Một mô hình được gọi là “sàn thương mại điện tử”, “dropshipping” hay “cross-border e-commerce” không tự nó chứng minh mô hình đó an toàn hoặc không an toàn.
Điều quan trọng hơn là cách tiền được vận hành.
Một người tham gia nên đặc biệt thận trọng nếu mô hình có các đặc điểm như:
Có đơn hàng → phải nạp tiền → hoàn thành đơn → được ghi nhận lợi nhuận → muốn tiếp tục phải xử lý thêm đơn → số tiền phải bỏ ra ngày càng lớn.
Trong trường hợp đó, người tham gia cần dừng lại và xác minh toàn bộ cơ chế trước khi tiếp tục chuyển tiền.
Đặc biệt, không nên dùng khoản tiền mới để “gỡ” một khoản tiền đang bị khóa trên hệ thống nếu chưa xác minh được căn cứ pháp lý và thương mại của yêu cầu đó.
Một nền tảng đã đăng ký vẫn cần được kiểm tra hoạt động thực tế
Trường hợp Muamau cho thấy một điểm quan trọng đối với người dùng thương mại điện tử.
Việc một nền tảng có thông tin doanh nghiệp, ứng dụng trên kho ứng dụng hoặc đã được xác nhận đăng ký hoạt động thương mại điện tử không nên được hiểu là cơ quan quản lý bảo đảm cho mọi giao dịch hoặc lợi nhuận của người tham gia.
Ngay trong phản hồi tháng 5/2026, Bộ Công Thương cũng tập trung vào việc đối chiếu giữa hoạt động thực tế và quy chế hoạt động thương mại điện tử đã công khai.
Đây có lẽ là điểm quan trọng nhất mà người dùng cần ghi nhớ.
Kết luận: Muamau cần được nhìn nhận qua dòng tiền và cơ chế vận hành
Hiện không nên đơn giản hóa câu chuyện Muamau thành hai lựa chọn “an toàn” hoặc “lừa đảo”.
Những thông tin có thể xác nhận cho thấy Muamau được giới thiệu và vận hành như một nền tảng thương mại điện tử, đồng thời cơ quan quản lý đã ghi nhận việc ứng dụng này được đăng ký cung cấp dịch vụ thương mại điện tử.
Mặt khác, đã có phản ánh được Cổng Thông tin điện tử Chính phủ đăng tải về cơ chế “ứng tiền trước – nhận tiền sau”, cùng yêu cầu làm rõ việc hoạt động thực tế có phù hợp với quy chế đã đăng ký hay không.
Sau đó, báo chí tiếp tục ghi nhận thêm những phản ánh của người dùng về vấn đề tiền và đơn hàng. Những phản ánh này cần được xem xét dựa trên chứng cứ cụ thể và kết luận của cơ quan có thẩm quyền.
Với người đang hoặc chuẩn bị tham gia các mô hình tương tự, câu hỏi quan trọng nhất không phải là:
“Có kiếm được tiền không?”
mà là:
“Tiền của mình đi đâu, dùng để làm gì, hàng hóa thực tế ở đâu, ai chịu trách nhiệm khi giao dịch xảy ra vấn đề, và mình có quyền rút tiền trong điều kiện nào?”
Nếu những câu hỏi cơ bản đó không thể được trả lời một cách rõ ràng, bằng tài liệu có thể kiểm chứng, thì việc không vội chuyển thêm tiền là lựa chọn thận trọng cho bất kỳ người tham gia nào.
