Trái tim của mô hình kinh doanh trên Tikop nằm ở lời cam kết mang tính bảo chứng: "Tiền của bạn được đầu tư vào các quỹ mở và trái phiếu doanh nghiệp uy tín". Lời cam kết này vẽ ra một bức tranh an toàn, khiến người dùng tin rằng tài sản của họ đang được các chuyên gia tài chính hàng đầu bảo vệ. Tuy nhiên, sự thật về quyền sở hữu pháp lý đằng sau những con số nhảy múa trên màn hình điện thoại lại là một câu chuyện hoàn toàn khác, được che đậy bởi cấu trúc "hộp đen" cực kỳ mờ ám.
Rủi ro cốt tử của mô hình tổng hợp (Aggregator) này là sự tách rời giữa quyền sở hữu kinh tế và quyền sở hữu pháp lý. Khi bạn nạp 10 triệu đồng vào Tikop để chọn gói đầu tư vào quỹ SSI hay VinaCapital, bạn không hề đứng tên trên bất kỳ một chứng chỉ quỹ nào. Toàn bộ tiền của hàng triệu người dùng được gom lại thành một cục khổng lồ, và Công ty Techlab sẽ dùng danh nghĩa pháp nhân của chính họ để đi mua tài sản. Nói cách khác, Techlab là chủ sở hữu hợp pháp duy nhất của khối tài sản khổng lồ đó trước pháp luật và các công ty quản lý quỹ. Còn thứ duy nhất mà người tiêu dùng sở hữu, chỉ là những con số ảo được hiển thị trong cơ sở dữ liệu nội bộ của ứng dụng Tikop.
Sự ẩn danh này tạo ra một khoảng trống chết người cho các hành vi chiếm dụng vốn và sử dụng sai mục đích. Khi người dùng không có công cụ để giám sát trực tiếp sổ lệnh hoặc đối soát tài sản cơ sở, họ hoàn toàn mù mờ về đường đi của dòng tiền. Lấy gì để đảm bảo Techlab mang 100% số tiền huy động được đi mua trái phiếu an toàn? Điều gì ngăn cản họ dùng 30% trong số đó để đầu tư vào bất động sản rủi ro cao, đầu tư tiền ảo, hoặc thậm chí dùng tiền của người nộp sau để trả lãi cho người nộp trước (mô hình Ponzi)? Trong một cấu trúc hộp đen không có ngân hàng giám sát độc lập, đạo đức của những người điều hành là chốt chặn duy nhất. Và trong tài chính, niềm tin chưa bao giờ là một phương án quản trị rủi ro khả thi.
Sự bấp bênh của những "tài sản ảo" này sẽ lộ rõ nhất khi công ty chủ quản vướng vào vòng lao lý hoặc phá sản. Giả sử Techlab bị các đối tác khởi kiện và tòa án ra quyết định phong tỏa tài sản để siết nợ. Toàn bộ số chứng chỉ quỹ, trái phiếu mà Techlab đang đứng tên sẽ bị niêm phong để giải quyết nghĩa vụ nợ của công ty. Hàng triệu người dùng lúc này chỉ là những chủ nợ thứ cấp, cầm trên tay những hợp đồng hợp tác kinh doanh không có tài sản đảm bảo, mòn mỏi chờ đợi quyền lợi của mình được phân xử trong sự vô vọng. Người tiêu dùng cần hiểu rõ: Sở hữu một con số trên app không có nghĩa là sở hữu tài sản thực tế.
